فصلنامه نور الصادق

اسـتفتائات

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
منتشرشده در: مجله نورالصادق شماره 31-32

 

 

 

 

اسـتفتائات

 

 

 

 

khominiامام خمینی (قدس سره):

 

 اهانت به مراجع اهانت به اسلام است.

 فایل صوتی موجود است.

 

 

 

 

khamene2iرهبر معظم انقلاب:

 

هر کسی آسان به حدّ مراجع تقلید نمی رسد صلاحیت های زیادی لازم است، غالباً مراجع قله های علمی حوزه های علمیه محسوب می شوند بنابراین احترام مراجع بایستی محفوظ باشد باید تکریم شوند.

 

 

سـخنرانی در تاریخ 89/7/29 در قم ـ  13 ذی القعده 1431

 

 

 

 khominiامام خمینی(ره):

 

کسانی که شایستگی برای خواندن فلسفه دارند، بطوری که منحرف نشوند، کمند. (1) [معلوم می شود فلسفه منحرف کننده است و کسی که می خواهد فلسفه بخواند باید عقاید محکم و استوار دینی داشته باشد تا فلسفه او را به انحراف نکشاند.]

 

 

 

 

khamene2iمقام معظم رهبری:

 

 یادگیری و تحصیل فلسفه برای کسی که اطمینان دارد که باعث تزلزل در اعتقادات دینی اش نمی شود اشکال ندارد و بلکه در بعضی موارد واجب است. (2)  

 

 

 

 

khoiiسؤال از حضرت آیت الله العظمی خوئی(ره):

 

 

 

 

آیا آموختن فلسفه برای طلبه علوم دینی که با ادیان و عقاید دیگر بحث و تبادل آراء دارد لازم است؟ و آیا برای طلاب علوم دینی در انجام این وظیفه وجوب کفائی هست؟ و آیا می شــود فلسفه را تحت عنوان مقدمه امربه معروف و نهی ازمنکر دانست یا این که مقدمه ای برای محافظت از دین یا مقدمه برای هر دوی این ها؟ و اگر هم لزومی برای طلاب ندارد آیا اصلاً آموختن آن فایده ای دارد یا هیچ فایده ای ندارد؟ هم چنین آموختن فلسفه بر چه کسی جایز نیست (لطفاً پاسخ این قسمت را بطور کامل توضیح دهید) و اگر فرض کنیم که فهمیدن (کامل و صحیح) اصول فقه یا بعضی از ابواب آن متوقف بر دانستن فلسفه باشد آیا در این صورت ترجیحی برای آموختن همگانی آن هست؟ یا این که فقط برای طلبه ای که امید است انشاءا... آینده درخشانی داشته باشد خوب است؟

 

 

پاسخ: برای ما روشن نشده که بعضی چیزها متوقف باشد بر آموختن فلسفه بلکه در خلال اصول دین و اصول فقه به مقداری که لازم است به آن اشاره کرده اند. و اگر می ترسد که بر اثر آموختن آن گمراه شود حرام است و اگر نه فی حد نفسه مانعی ندارد. والله العالم. (3)

 

 

 

سؤال: محضر مبارک حضرت آیت الله العظمی ...

 خواهشمند است بفرمایید تعلیم و تعلم فلسفه چه حکمی دارد؟

 

 

 

safigolpayeganiپاسخ آیت الله العظمی صافی گلپایگانی:

 

 

 

 

 

  تدریس و تدرّس فلسفه و عرفان مصطلح بطور آزاد مانند فقه و تفسیر و حدیث و علوم دیگر در حوزه ها و خصوصاً قرار دادن آن در برنامه دروس حوزوی و دانشگاهی بسیار خطرناک است و اجرای این برنامه ها و تشویق و تأیید آنان قابل توجیه نیست و اگر کسی در این حوزه ها گمراه شود علاوه بر این که خودش مسئول است، مدرس و استاد نیز مسئول خواهند بود.(4)

 

 

 

 

 

tabriziiiiiپاسخ آیت الله العظمی تبریزی(ره):

 

کسی که خوف انحراف و ضلال می دهد تعلم فلسفه و امثال آن برای او جایز نیست. (5)

 

 

 

 

sistaniiپاسخ آیت الله العظمی سیستانی:

 

تدریس فلسفه که عموماً هم تدریس فلسفه ملاصدراست و آن هم با آراء منحرف ابن عربی آمیخته است و در باب معاد هم مشکل دارد چه نتیجه ای دارد؟ (6)

 

 

   

 

sadegh shiraz1پاسخ آیت الله العظمی سید صادق شیرازی: 

  

 

 

 

قرآن مجید، رسول خدا و اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) دستور اکید بر گرفتن دانش های دینی را از قرآن، رسول و اهل بیت نموده و نهی شدید از گرفتن آن از غیر این سه منبع فرمودند و گرفتن از غیر آنان مساوی با انکار آنان است، لذا بر مؤمنین واجب است که اول دانش های دینی خود مخصوصاً اصول دین را با گرفتن از کتاب هایی مانند «توحید مفضّل» و «توحید» و نیز «معانی الاخبار» شیخ صدوق و «اصول کافی» محکم و استوار نموده و سپس برای واقف شدن بر اشتباهات متون فلسفی و مانند آن به مطالعه آن بپردازند که آنگاه در اثر پــشتوانه حدیــثی اصول دیــن به خوبی می توانند اشتباهات را واقف گردند و حتی رد نمایند. (7)

 

 

 

Vahid Khorasaniپاسخ آیت الله العظمی وحید خراسانی:

 

 عرفان پیش من است، همه مولــوی را می خـــواهــی پـــیش مـــن اســت، هر جا را می خواهی برایت بگویم،فلسفه را بخواهی از اول اسفار تا آخر، از هر جا بگویی از اول مفهوم وجود تا آخر مباحث طبیعیات برایت بگویم، اما همه کشک است، هر چه هست در قرآن و روایات است. (8)

 

 

 

 

makaremپاسخ آیت الله العظمی مکارم شیرازی:

 

 خواندن فلسفه با دو شرط اشکالی ندارد، نخست این که انسان قبلاً عقاید اسلامی را به قدر کافی فرا گرفته باشد و دیگر این که نزد استاد متعهدی بخواند. (9)  

 

 

 

 

 

shahrodi mohamadپاسخ آیت الله العظمی سید محمد شاهرودی: 

 

طلبه ها که هنوز از استطاعت اعتقادی ضعیف برخوردارند بهتر است فلسفه نخوانند چون فلسفه مسائل پیچیده ای دارد ممکن است طلبه نتواند هضم کند در نتیجه به شک و تردید مبتلا شده و امکان انحراف از موازین حقه ي احکام یا اعتقادات را دارد و مشهور است که فلسفه نکبت آور است. (10)

 

 

 

 

 

bahjatt1پاسخ آیت الله العظمی بهجت (ره):

 

خواندن فلسفه خطرناک است، مگر بعد از اجتهاد در علم کلام و تصحیح اعتقادات.(11) ایشان به کسی که قبل از علم کلام می خواست فلسفه بخواند می فرمودند: آقا می خواهد برود کافر شود.

 

 

 

 

 

marashiآیت الله العظمی سید شهاب الدین نجفی مرعشی(ره):

 

فلاسفه، بافندگان آراء و نظریات فاسد، و موهومات بیهوده، و قاطعان طریق انبیاء مرسلین و خلفای مرضیین ایشانند، خداوند تعالی ما را از مضلات فتن حفظ نماید. (12)

 

 

 

 

 

borojerdiآیت الله العظمی بروجردی(ره):

 

 حتی اصطلاحات فلسفه را به کار نبرید که موجب انحراف از حقایق الهیه نفس الامریه است. (13)

 

 

 

 

 

 

abolhasan.esfahaniآیت الله العظمی حاج سید ابوالحسن اصفهانی (ره):

 

 راضی نیستم کسی که در غیر فقه و اصول زحمت بکشد از این شهریه استفاده کند. و در جلسه ای که مدرسین نجف در آن دعوت شده بودند، فرمودند: «نجف کارخانه ی اجتهاد است، من راضی نیستم این امور [فلسفه و عرفان] مطرح شود. (14)

 

 

 

yazdi22222222222آیت الله العظمی سید محمد کاظم یزدی(ره):

 

خواندن فلسفه با ظن بلکه با خوف انجرار به ضلالت جایز نیست تعلیم و تعلم آن، بلکه هر چه از قبیل این باشد چنین است مثل مسافرت به بلاد کفر و معاشرت با کفار با فرض خوف مذکور. (15)

 

 

 

 

 

  

yazdi22222222222آیت الله العظمی سید محمد کاظم یزدی(ره):

 

کسی که قادر بر کار کردن می باشد اگر مشغول تحصیل علمی بشود که مانع از کسب و کار می شود به شرطی گرفتن زکات برای او جایز است که آن علم واجب عینی یا واجب کفائی یا مستحب باشد مثل تعلیم فقه بصورت اجتهادی یا تقلیدی. 

  

و اگر مثل فلسفه و ... باشد که نه واجب است نه مستحب. برای کسی که قصد فقاهت در دین ندارد گرفتن زکات برای او جایز نیست. (16) [چه رسد به اینکه تحصیل آن حرام باشد مثل فلسفه.] 

 

 

 

 

 ansariشیخ انصاری (ره):

 

 پرداختن به مطالب فلسفی برای فهم مسائل مربوط به اصول دین موجب هلاکت دائم و عذاب ابدی است. (17)

 

 

 

 

 

1allameh helli2علامه حلی (ره):

 

  از جمله کسانی که جهاد با آنها واجب است، فلاسفه اند. (18)

 

 

 

 

 

 انس با مزخرفات فیلسوفان، چشم باز را نابینا می کند

 

 

 

شهید ثانی(ره): آنچه موجب می شود حق و باطل بر انسان مشتبه شود، و خداوند درِ قلب را به روی حقایق ببندد، و چشم باز را نابینا سازد، و سرانجام، کار انسان را به عذاب دردناک دوزخ منتهی گرداند، یکی این است که انسان به سخنان ملحدان و ضدّ دینان و باور سوزان گوش دهد و مانند آنها بیندیشد؛ دیگر انس و الفت با «مزخرفات فیلسوفان» است. (19)

 

 

 

 

 

شهید ثانی (ره) در باب اقسام علوم می فرماید:

 

علوم دیگری باقی ماند که بعضی از آن ها مطلقاً حرام است مانند علم سحر، شعبده بازی و بعضی از مسائل فلسفی و بطور کلی هر عملی که موجب پیدایش شک در انسان شود حرام است. (20)

 

 

 

 

حکم قائلین به قدم عالم

 

 

 

سؤال سید مهنا از علامه حلی (ره): چه می فرمایید در مورد کسی که به توحید و عدل و نبوت و إمامت معتقد است اما می گوید عالم قدیم است؟ حکم وی در دنیا و آخرت چیست؟

 

 

 1allameh helli2پاسخ علامه حلی قدس الله نفسه:

 

 بدون اختلاف بین علما هر کس معتقد به قدم عالم باشد کافر است، زیرا فرق مسلمان با کافر همین است، و حکم او در آخرت، به اجماع، حکم بقیه کفار است.(21)  [حسن زاده آملی می گوید: عالم قدیم است. (22) ]

 

 

 

***

 

سؤال از مراجع در مورد کتب فلاسفه و عرفا

  

 محضر مبارک مرجع عالیقدر شیعه حضرت آیت الله العظمی ...

 

 تقاضا می شود پاسخ صریح و روشن خود را در مورد سؤال زیر مرقوم فرمایید.

 

 اگر در کلام مرحوم شیخ اعظم در مکاسب در مورد کتب ضلال نظری دارید نفیاً و اثباتاً مرقوم بفرمایید. (23)

 

 

 

 

 

 

tabriziiiiiپاسخ آیت الله العظمی حاج شیخ جواد تبریزی(ره):

 

 نظر ما با نظر مرحوم شیخ در این مسئله موافق است. و الله العالم. 

 TABRIZI

 

 

 

 

 

fazlelپاسخ آیت الله العظمی حاج شیخ محمد فاضل لنکرانی (ره):

اگر کتابی موجب گمراهی اکثر مطالعه کنندگان شود از کتب ضاله محسوب می شود و خواندن آن حرام است. 

 

  

 

 

 

mohamad vahidiپاسخ آیت الله العظمی حاج سید محمد وحیدی (ره):

 

کتاب هایی که مشتمل بر ضلال به هر یک از سه احتمالی که مرحوم شیخ داده است باشد خرید و فروش آن ها اشکال دارد. و الله العالم.

 

 

 

 

 

noori hamedani2پاسخ آیت الله العظمی حاج شیخ حسین نوری همدانی:

 

هر چیزی که وسیله ی اضلال مسلمانان باشد مطالعه کردن و ساختن و خرید و فروش آن حرام است ولی اگر افرادی به این قصد بخرند و بخوانند که پاسخگوی باطل باشند و صلاحیت آن را نیز داشته باشند جایز بلکه گاهی واجب است.

 

 

    

 

zanjani 1پاسخ آیت الله العظمی حاج سید موسی شبیری زنجانی:

 

بسمه تعالی، انحراف از طریقه فقهاء بزرگ امامیه انحراف از جاده مستقیم و القاء در تهلکه است و باید از آن اجتناب شود.   

 

 

 

 

 

bahjatپاسخ آیت الله العظمی حاج شیخ محمدتقی بهجت(ره): 

 

و مطالعه کتب مخـــتلفه [فلسفه و عرفان] برای کســـانی که اهل اســتدلال نباشند و تمیــیز حق از باطل نمی دهند. خلاف احتیاط است. و الله العالم.

 

 

 

***

 

 

 قواعد فلسفه با اسلام موافق نیست

 

 

GHOMIمیرزای قمی: 

 

قواعد ایشان ـ فلاسفه و عرفا ـ با طریقه ی اسلام موافقت نمی کند. (24)

 

 

  

 

قطب الدین راوندی(قدس سره):

 

فلاسفه اصول اسلام را اخذ کرده سپس آنها را بر طبق آرای خود تفسیر و تاویل کردند..... آنها تنها درظاهر با مسلمانان توافق دارند وگرنه در واقع تمامی اعتقادات آنها هدم اسلام و اطفاء نور شریعت است.(25)

 

 

و یأتی الله إلا أن یتم نوره و لو کره الکافرون.

 

 

 

 

فیض کاشانی:

 

 نه متکلمم و نه متفلسف و نه متصوّفم و نه متکلّف بلکه مقلّد قرآن و حدیث و تابع اهل بیت آن سرور، از سخنان حیرت افزای طوایف اربع ملول [بیزار] و بر کنار و از ما سوای قرآن مجید و حدیث اهل بیت و آنچه بدین دو آشنا نباشد بیگانه، آنچه خوانده ام همه از یاد من برفت، الا حدیث دوست که تکرار می کنم. (26)

 

 

 

 

شیخ بهائی:

 

 کسی که از مطالعه علوم دینی دوری کند و وقت خود را در فایده دادن فنون فلسفی بگذارد در زمانی که خورشید عمرش رو به پایان می رود، زبان حالش نزدیک است که بگوید: تمام عمر با اسلام در داد و ستد بودم کنون می میرم و از من بت و زنّار می ماند. (27)

 

 

 

آقا محمد باقر هزارجریبی غروی در آخر اجازهای که به علامه بحرالعلوم(ره) نوشته می فرماید: توصیه می کنم او را (بحر العلوم را) به تلاش در بدست آوردن مقامات عالی اخروی مخصوصاً تلاش در منتشر نمودن احادیث اهل بیت معصومین(علیهم السلام) و دور انداختن تعلّقات و علاقه های پست دنیوی و این که مبادا عمر گرانبهای خودش را در علوم فلسفی که زیبا جلوه داده شده صرف نماید زیرا علوم فلسفی مانند سرابی است که به سرعت ناپدید خواهد شد و شخص تشنه آن را آب می پندارد. (28)

 

 

 

 

 --------------

پی نوشت ها:

 1ـ برداشت هایی از سیره ی امام خمینی، غلامعلی رجائی 33/5 زندگانی آیت الله بروجردی، تألیف علی دوانی/ 388

 اجوبة الاستفتائات فارسی، فصل تعلیم و تعلم و آداب آن، س1325

 3ـ صراط النجاة، ج1، س1291.

 4ـ نگرشی در فلسفه و عرفان/124.

 5ـ استفتاء و صراط النجاة، س1291

 6ـ وب سایت دکتر احمدی، گزارش دیدار ایشان با آیت الله سیستانی.

 7ـ استفتاء خصوصی

 8ـ سخنان آیت الله العظمی وحید خراسانی در جمع طلاب پس از سخنرانی به مناسبت شهادت امام صادق(علیه السلام)

 9ـ  استفتاء خصوصی

 10ـ استفتاء خصوصی

 11ـ در محضر آیت الله بهجت 26/3

 12ـ تذییلات إحقاق الحق

 13ـ چشم و چراغ مرجعیت (ویژه نامه مجله حوزه درباره آیت الله بروجردی)/140 و 142)

 14ـ حیات جاودانی، تألیف سید جعفر موسوی اصفهانی/62

 15ـ غایة القصوی، مسائل متفرقه، ص341، س94.

 16ـ عروة الوثقی، ج2، کتاب زکات، فصل6، مسئله8.

 17ـ رسائل 64/1، مبحث قطع

 18ـ تذکرة الفقهاء41/9

 19ـ رساله اقتصاد/173

 20ـ منیة المراد /381، انوار نعمانیه 376/3

 21ـ اجوبة المسائل المهنائیة / 89

 22ـ هزار و یک نکته/ 103

23ـ [توضیح اینکه: مرحوم شیخ انصاری در مکاسب محرمه آن جا که بحث کتب ضلال را مطرح می کند وقتی مراد از کتب ضلال را بیان می کند و فتوا به حرمت حفظ و نگهداری آن می دهد، کتب ضلال را مثال می زند به کتب عرفا و فلاسفه که ظواهر باطلی دارد اما مدعی اند که مراد مطالب حقی است غیر از ظاهر آن می فرماید این گونه کتاب ها نیز کتب ضلال است و حفظ و نگهداری و خرید و فروش آن، حرام است.]

 24ـ «قم نامه»، سید حسین مدرسی طباطبایی/365

 25ـ الخرائح و الجرائح 1061/3

 26ـ رساله انصاف

 27ـ سفینة البحار، ج7، ذیل فلسفه/154، به نقل از کشکول

 28ـ سفینة البحار152/7

 

 

خواندن 699 دفعه
آخرین ویرایش در پنج شنبه, 03 تیر 1395 ساعت 09:36
محتوای بیشتر در این بخش: « با خوانندگان نورالصادق

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید